Chào mừng đến với Investlink
Người nổi tiếng với tiền ảo

Người nổi tiếng với tiền ảo

Minh Trí

Hàng loạt nghệ sĩ, người nổi tiếng như Ngọc Trinh, Cao Thái Sơn, Lê Dương Bảo Lâm,… đăng đàn đề cập đến các đồng tiền mã hóa.

Theo Báo Thanh niên đưa tin, trong ngày 11/5/2021 vừa qua, hàng loạt tài khoản Facebook của các nghệ sĩ trên đăng status giống nhau gắn với những tên đồng tiền số “vô danh” nhưng mới nổi gần đây như Shiba – SHIB, Akita, Poodl, Dogecoin và kèm vào giữa là FXT Token khiến cộng đồng mạng “dậy sóng”. Nhiều nghi ngờ đặt ra đây có thể là hình thức “Fomo ( Fear of missing out – Cảm giác lo sợ vì bỏ lỡ cơ hội đầu tư kiếm lời) đầu cơ đẩy giá để người ôm trước bán ra chốt lời”. Bên cạnh đó, sự xuất hiện của đồng FXT giữa các status (dòng trạng thái) đã tạo ra sự nghi ngờ về việc PR trá hình cho đồng tiền ảo đa cấp được Lion Group (hay Lion Team, Lion Community) sử dụng nhằm lôi kéo nhà đầu tư với cam kết lợi nhuận khủng, vốn đã bị Công an TP.Đà Nẵng cảnh báo từ đầu tháng 2.

Tiền ảo là gì?

Dù đã xuất hiện trên thế giới và tồn tại trong xã hội Việt Nam được 12 năm kể từ năm 2009, nhưng đến thời điểm hiện tại, Nhà nước Việt Nam vẫn chưa đưa ra một định nghĩa nào để xác định Bitcoin cũng như các đơn vị tương tự (Etherum, Dogecoin,…) là gì mà chỉ gọi chung dưới danh xưng là “tiền ảo”.

Tuy nhiên, “tiền ảo” là gì? Đặc điểm, tính chất như thế nào? các văn bản quy phạm pháp luật của nước ta cũng không có câu trả lời thỏa đáng. Mặc dù không hoàn toàn có sự thống nhất trong cách gọi, nhưng dựa vào khuyến nghị của Ngân hàng trung ương Châu Âu, Ngân hàng Thanh toán quốc tế và Tạp chí Bitcoin thì các loại tiền nêu trên có thể được phân loại một cách khái quát như sau[1]: Tiền điện tử (electronic money) là danh từ chỉ chung tất cả các loại tiền tệ hoặc tài khoản không tồn tại dưới một hình thức vật lý bất kỳ; tiền kỹ thuật số (digital currency) là một tập con của tiền điện tử dùng để chỉ các loại tiền chỉ tồn tại dưới hình thức kỹ thuật số mà không được chấp nhận quy đổi một cách rộng rãi ra các đồng tiền vật lý khác. Tiền ảo (virtual currency) được xem là tập con của tiền kỹ thuật số, khi nó được tạo ra với mục đích chủ yếu để chỉ thanh toán mua bán dịch vụ và hàng hóa. Tiền mã hóa là một tập con của tiền điện tử, dùng để chỉ các loại tiền điện tử được tạo ra trên nền tảng mã hóa (cryptographic) nhằm bảo đảm tính xác thực của giao dịch với các đồng tiền này.

Tiền ảo có thể tồn tại dưới 2 hình thức: tập trung (centralized currency) và phi tập trung (decentralized currency). Theo đó tiền ảo tập trung (Centralized Virtual Currency) được ghi nhận thông qua một (cụm) máy chủ của một đơn vị phát hành, đơn vị phát hành ở đây có thể là tư nhân hoặc quốc gia. Theo pháp luật Việt Nam thì chức năng phát hành tiền độc nhất thuộc về Ngân hàng Nhà nước, vì vậy tiền ảo tập trung sẽ được Ngân hàng nhà nước phát hành và cho phép thanh toán thông qua các Ngân hàng thứ cấp (tín dụng ngân hàng, chuyển khoản trực tuyến, quẹt thẻ,..) hoặc các Ví điện tử được hoạt động hợp pháp (Momo, Zalopay,…).

Đặc điểm của loại tiền ảo này là gắn liền với một loại tiền pháp lý xác định (legal tender) và là hình thức điện tử, có giá trị tương ứng với tiền pháp lý chứ không độc lập có giá trị riêng.

Tiền ảo phi tập trung (Decentralized Virtual Currency) hay còn được thấy tồn tại dưới dạng tiền mã hóa (cryptographic) là danh xưng cụ thể nhất đến thời điểm hiện tại để chỉ các đồng tiền Bitcoin, Etherum,… Loại tiền ảo này không được phát hành bởi tư nhân hay quốc gia nào mà được so sánh như một loại tài nguyên như vàng bởi lý luận về tính khan hiếm của nó.

Điều này đồng nghĩa với việc nếu lý luận này được chấp nhận thì các lọaị tiền ảo này tự nhiên có giá trị riêng trên phạm vi toàn cầu mà không cần một tổ chức hay quốc gia nào thừa nhận hoặc đảm bảo.

Tiền ảo có bị cấm ở Việt Nam?

Ở nước ta hiện này, những đồng tiền ảo tập trung được gián tiếp thừa nhận và sử dụng làm làm phương tiện thanh toán thông qua các quy định cụ thể về phương thức thanh toán không dùng tiền mặt. Còn những đồng tiền ảo phi tập trung hay tiền mã hóa như bitcoin thì vẫn chưa được thừa nhận.

Khoản 6, 7 Điều 4 Nghị định 101/2012/NĐ-CP ngày 22/11/2012 của Chính phủ về việc thanh toán không dùng tiền mặt (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 80/2016/NĐ-CP) quy định: “Phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt sử dụng trong giao dịch thanh toán (sau đây gọi là phương tiện thanh toán), bao gồm: Séc, lệnh chi, ủy nhiệm chi, nhờ thu, ủy nhiệm thu, thẻ ngân hàng và các phương tiện thanh toán khác theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. 7. Phương tiện thanh toán không hợp pháp là các phương tiện thanh toán không thuộc quy định tại khoản 6 Điều này.”. Đồng thời, Chính phủ nghiêm cấm các hành vi phát hành, cung ứng và sử dụng các phương tiện thanh toán không hợp pháp.

Với quy định này, cơ quan nắm giữ quyền hành pháp cao nhất trong hệ thống pháp luật Việt Nam đã gián tiếp cấm các hành vi phát hành, cung ứng và sử dụng bitcoin hay các loại tiền mã hóa khác như là phương tiện thanh toán trên lãnh thổ Việt Nam. Tuy nhiên, quy định này cũng chỉ đề cập về phương tiện thanh toán và không có quy định nào cấm việc sở hữu các loại tiền mã hóa này.

Hành vi trên có sai?

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 2 Luật Quảng cáo 2012 (LQC) thì ngoài các thông tin thời sự; chính sách xã hội; thông tin cá nhân thì hành vi nào sử dụng phương tiện giới thiệu đến công chúng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đều là hành vi quảng cáo.

Từ căn cứ trên cho thấy, hành động đăng bài về tiền ảo của các nghệ sĩ, người nổi tiếng vào ngày 11/5/2021 là hành vi quảng cáo rõ ràng cho các đồng tiền ảo. Nhưng hành vì quảng cáo này không thuộc các hành vi bị cấm trong hoạt đông quảng cáo tại Điều 8 LQC và các đồng tiền ảo kể trên cũng không phải sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ bị cấm quảng cáo theo quy định tại Điều 7, LQC. Vì vậy, hành động quảng cáo này của các nghệ sĩ chưa có dấu hiệu vi phạm điều cấm của pháp luât.

Tuy nhiên, là những người có sức ảnh hưởng trong xã hội, có khả năng định hướng tiêu dùng, các nghệ sĩ, người nổi tiếng cần có trách nhiệm về chất lượng của sản phẩm khi quảng cáo đến công chúng. Việc đưa những sản phẩm kém chất lượng, có dấu hiệu đa cấp, lừa đảo đến công chúng sẽ có thể gây ra những hậu quả đáng tiếc trong tương lai. Mặc dù biết rằng về mặt pháp lý, những hành vi trên chưa có dấu hiệu vi phạm pháp luật nhưng xét về mặt đạo đức, việc quảng cáo những sản phẩm mình chưa biết rõ về mặt chất lượng sẽ khiến cho công chúng có cái nhìn không tốt về những nghệ sĩ, người nổi tiếng này.

[1]https://www.researchgate.net/publication/317070249_The_Potential_Impact_of_Decentralized_Virtual_Currency_on_Monetary_Policy

Tác giả

Gởi phản hồi

Email sẽ không bị hiển thị public. Trường bắt buộc nhập *