Chào mừng đến với Investlink
Đừng có mãi “không biết luật”!

Đừng có mãi “không biết luật”!

Cẩm Tú

“Khi tôi lấy Thủy về làm vợ, thì trời vẫn còn nắng, phải gọi là hiếp nắng chứ sao gọi là hiếp dâm?”; “Giết người mới phạm tội, tôi làm ra người thì sao phạm tội ạ?” – Lời của phạm nhân Sồng A Sua đối đáp với quan tòa trong đoạn trích chương trình “Tòa tuyên án” do kênh VTV6 phát sóng.

Tuy là một chương trình truyền hình do VTV biên kịch, nhưng mỗi vụ án đều được lấy từ một trong những tình huống thực tế đã được xét xử. Bên cạnh việc phổ cập kiến thực pháp lý cho người dân pha trộn yếu tố vui nhộn, thì vụ án trên cũng đã phần nào phản ánh được hiện thực “thiếu hiểu biết” pháp luật vẫn còn tồn đọng trong xã hội.

Đã qua gần 05 năm kể từ ngày vụ án “Sồng A Sua” được phát sóng, trước sự cải thiện không ngừng của chính sách nâng cao dân trí, kèm theo sự phát triển như vũ bão của thông tin điện tử, người dân ngày càng cải thiện hơn về trình độ pháp luật của mình. Tuy vậy, đâu đó vẫn tồn tại những “Sồng A Sua” ngây ngô không biết luật.

Sau trường hợp chó thả rong cắn chết người đầy thương tâm mà báo chí đã đưa tin, người dân mới “ngớ người” khi biết về các quy định nuôi chó phải thông báo cho UBND xã và rọ mõm khi ra đường.

Những trường hợp mất tiền “triệu” do tung tin đồn nhảm trên MXH bị xử phạt. Những cuộc quyên góp cứu trợ tự phát của nghệ sĩ, người nổi tiếng gây nhiều tranh cãi xôn xao trên mạng xã hội vì không biết có vi vi phạm pháp luật hay không, người ngoài cuộc thì hoang mang, còn người trong cuộc thì trách “vừa tốn công lại vừa mang tiếng”.

Nguyên nhân thực trạng là do những chính sách của Nhà nước vẫn chưa phát huy hiệu quả tối đa hay do người dân vẫn còn thờ ơ với pháp luật?

Quy định pháp luật và Chủ trương của Nhà nước

Hiến pháp 2013 quy định, một trong những nghĩa vụ cơ bản của công dân là tuân thủ Hiến pháp và pháp luật. Để thực hiện đúng nghĩa vụ này, mỗi người dân cần trang bị cho mình lượng kiến thức cần thiết nhằm điều chỉnh hành vi trong khuôn khổ những quy định do cơ quan nhà nước, cá nhân có thẩm quyền ban hành.

Nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng trong thực tế, nhà nước đã xây dựng những chính sách, kế hoạch phù hợp với từng thời kì và trình độ phát triển của đất nước. Qua đó, giao cho các chủ thể có thẩm quyền trách nhiệm làm đầu tàu phổ cập kiến thức pháp luật cho người dân.

Từ những năm đầu hội nhập, Đảng ta đã cụ thể hóa công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân thông qua chỉ thị 32/CT-TW. Qua năm tháng, những đường lối, nhiệm vụ trong Chỉ thị này vẫn được Ban chấp hành Trung ương Đảng tiếp tục tin tưởng thực hiện.

Theo chỉ thị, mỗi Đảng viên, cán bộ có trách nhiệm nghiêm túc tuân theo pháp luật để làm gương cho nhân dân, mỗi bộ ngành phải là lực lượng tiên phong tuyên truyền, áp dụng những điều khoản được sửa đổi bổ sung thích hợp với tình hình thực tế của quốc gia. Trong đó việc đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin, kỹ thuật số, mạng xã hội trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật được chú trọng.

Bên cạnh đó, qua từng thời kì, cùng với những biến chuyển kinh tế xã hội khiến nhiều quy phạm dần trở nên lạc hậu, những quy phạm mới liền thay thế, người dân chưa thể cập nhật thông tin kịp thời, gây nên tình trạng “không biết luật”. Vì vậy, các cơ quan chức năng càng phải đẩy mạnh tốc độ truyền tải đến nhân dân bằng những đề án thiết thực.

Song song với các phương án tác động lên người dân, các cơ quan Nhà nước cần phối hợp với nhau, tập trung vào các đối tượng cụ thể như đồng bào dân tộc thiểu số, học sinh sinh viên. Với những đối tượng này, cần có những phương pháp phong phú, sinh động, giúp họ dễ dàng hình dung, tiếp thu, từ đó, có thể “hiểu đúng, nhớ lâu” về các quy định pháp luật.

Hoạt động phổ biến giáo dục pháp luật được tổ chức qua nhiều phương thức: truyền thông, trường lớp, các cuộc vận động tuyên truyền, các cuộc thi tìm hiểu và nghiên cứu về pháp luật… Có thể thấy, hoạt động tuyên truyền pháp luật theo chỉ thị 32 diễn ra thường xuyên, dễ tiếp cận, để tất cả mọi người đều có thể biết.

Tồn đọng nhiều hạn chế

Mặc dù chỉ thị 32/CT-TW đưa ra nhiều chủ trương nhưng theo Kết luận số 80/KL-TW, việc thực hiện trên thực tế còn gặp nhiều hạn chế. Một số cấp ủy đảng, chính quyền chưa quan tâm đúng mức công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật chưa thật sự hiệu quả. Sự phối hợp công tác giữa các bộ ngành chưa chặt chẽ và ý thức tuân thủ pháp luật của một số cán bộ, nhân dân chưa nghiêm túc. Đây là những lý do Ban cán sự Đảng đưa ra trong Kết luận 80/KL-TW đút kết được trong thời gian thực thi chỉ thị 32/CT-TW

Những hạn chế trong phổ biến pháp luật xuất phát từ cả phía cơ quan Nhà nước và người dân. Vì thế, cơ quan Nhà nước và người dân cần có nổ lực riêng để xây dựng nhà nước pháp quyền công bằng bình đẳng.

Trong Kết luận 80/KL-TW, nhấn mạnh một số tôn chỉ nồng cốt đã đặt ra tại chỉ thị 32/CT-TW bao gồm: nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc phổ biến pháp luật, tăng cường kết hợp công tác giữa các cơ quan, bộ ngành, tập trung vào những nơi có kinh tế khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số.

Không thể viện dẫn lý do không biết luật

Về phía nhân dân, trong điều kiện tiếp cận pháp luật một cách dễ dàng như hiện nay, mỗi người cần có ý thức, chủ động hơn nữa. Nếu “không biết luật” hoặc có vướng mắc về vấn đề pháp lý, người dân cần tìm đến các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị xã hội, luật sư hoặc các tổ chức, cá nhân khác có chuyên môn để được tư vấn, tránh đi những vi phạm, xử phạt hoặc thiệt hại không đáng có.

Việc viện dẫn lý do thiếu hiểu biết chỉ có thể giúp người có hành vi vi phạm phần nào giảm nhẹ đi chế tài mà người đó phải nhận chứ không giúp họ “phủ sạch” trách nhiệm pháp lý. Tùy thuộc vào từng hành vi, nhẹ thì “mất tiền” mà nặng thì “bóc lịch” thậm chí có thể bị loại bỏ ra ngoài đời sống xã hội.

Có kiến thức cơ bản về pháp luật đó chính là trách nhiệm của toàn dân. Mỗi người dân cần trang bị kiến thức về pháp luật dân sự, hình sự, hành chính và những pháp luật khác có liên quan đến cuộc sống của mình. Bởi ở một xã hội văn minh, hành xử đúng pháp luật mới là phương thức bảo vệ bản thân hữu hiệu nhất.

Pháp luật Việt Nam đã dự liệu được phần các vấn đề xã hội, qua đó đảm bảo tối đa lợi ích của xã hội. Nhưng để những chính sách pháp luật được áp dụng hiệu quả thì cần sự hợp tác tích cực đến từ Nhân dân. Chính ý thức tuân thủ pháp luật của người dân sẽ là một trong những “viên gạch” vững chắc để xây dựng nên một nhà nước pháp quyền, công bằng và bình đẳng.

 

Tác giả

Gởi phản hồi

Email sẽ không bị hiển thị public. Trường bắt buộc nhập *