Honda sẽ dời mảng sản xuất và lắp ráp xe máy 2 bánh từ Việt Nam về Nhật trong năm nay. Theo đó, dây chuyền sản xuất xe máy dung tích xylanh dưới 50cc tại Việt Nam sẽ được Honda chuyển về nhà máy ở tỉnh Kumamoto, Nhật. Dự kiến số xe chuyển về Nhật lắp ráp sẽ lên tới hàng triệu chiếc.
Nhiều công ty lớn của Nhật như Daikin, Panasonic cũng tuyên bố chuyển một phần sản xuất từ Trung Quốc về quê nhà. Ðây là xu thế dịch chuyển đầu tư đã được lên kế hoạch đồng bộ.
Sự dịch chuyển này trước đây được đánh giá là nhằm hỗ trợ tái thiết Nhật sau thảm họa sóng thần. Tuy nhiên, theo các chuyên gia tài chính, xu hướng đồng yen rẻ kéo dài đang tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp sản xuất tại Nhật. Thực tế, thị trường chính của nhiều doanh nghiệp Nhật vẫn là nội địa, còn các thị trường khác chỉ là cánh tay nối dài để tận dụng nguồn nhân công giá rẻ.
Bên cạnh việc dịch chuyển đầu tư về nước, xu hướng đầu tư ra nước ngoài của doanh nghiệp Nhật cũng giảm nhanh chóng. Theo Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản, số vốn đầu tư từ Nhật vào Việt Nam năm 2014 đã giảm 65%, còn 2,05 tỉ USD.
Không chỉ có vậy, khi doanh nghiệp Nhật đầu tư ra nước ngoài, họ phải tuân theo nguyên tắc “tinh hoa hội tụ”. Nghĩa là những ngành kỹ thuật then chốt sẽ không được đầu tư ra nước ngoài. Quy trình cấp phép đầu tư ra nước ngoài gắt gao sẽ đảm bảo nguyên tắc này được thực thi.
Đẩy mạnh đầu tư trong nước và thu hút đầu tư nước ngoài nên nhu cầu nhân lực tại Nhật cũng tăng mạnh. Theo số liệu từ Cục Quản lý lao động ngoài nước, số lượng lao động Việt Nam xuất sang thị trường Nhật năm 2014 đã tăng 180%.
Nhu cầu nhân lực lớn, tuy nhiên việc tuyển dụng lao động nước ngoài của Nhật cũng phải tuân thủ nguyên tắc trên. Chỉ những người có trình độ đại học (chủ yếu là kỹ sư) mới được công nhận là người lao động, có thể tự do làm việc và định cư tại Nhật không giới hạn thời gian. Người trình độ thấp hơn khi vào Nhật chỉ có tư cách là tu nghiệp sinh (người học việc). Phân loại rõ ràng giúp Nhật kiểm soát được nguồn lao động nước ngoài, từ đó khai thác triệt để nguồn lực này.
Giới chuyên gia cho rằng dòng tiền đầu tư từ nước ngoài đổ vào Nhật sẽ tiếp tục tăng trước Thế vận hội Olympics Tokyo 2020. Năm 2014, các tập đoàn, quỹ đầu tư nước ngoài đã đổ vào thị trường bất động sản Nhật gần 1.000 tỉ yen, tăng gấp 3 lần so với năm 2013. Số vốn này tương đương 20% giá trị giao dịch nội bộ của thị trường bất động sản Nhật năm 2014.
Cùng lúc đó, các tập đoàn, quỹ đầu tư cũng liên tiếp thực hiện nhiều hợp đồng giao dịch quy mô lớn. Mới đây, một quỹ đầu tư có trụ sở tại Hồng Kông vừa tuyên bố đã hoàn tất thỏa thuận mua cả tòa nhà tại thành phố cảng Osaka của Nhật với số tiền 10 tỉ yen. Trong tháng 1.2015, một khách sạn khá lớn tại quận Meguro (Tokyo)cũng đã được một quỹ đầu tư nước ngoài khác mua lại.
Có thể nói, sự dịch chuyển của các nhà đầu tư Nhật trước lời kêu gọi quay về đầu tư tái thiết sau thảm họa sóng thần, đồng thời chuẩn bị cho Thế vận hội Olympics Tokyo 2020 đang diễn ra nhanh chóng. Bên cạnh đó, động thái này còn nhằm mục đích sắp xếp lại trật tự đầu tư để đảm bảo rằng những giá trị tinh hoa sẽ tập trung tại Nhật, nhất là đối với các doanh nghiệp có nền tảng kỹ thuật công nghiệp cao.
|
